විදු නැණ කිරණScience Dissemination Unit

විද්‍යා පරීක්ෂණ

මස් කටු ගැට ගසමු




අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය

  • සිහින්, මදක් දිග මස් කටුවක් (කුකුළු මස් කටු වඩාත් යෝග්‍යය),
  • විනාකිරි කෝප්පයක්

පරීක්ෂණය

  • පළමුව මස් කටුව හොඳින් පිරිසිදු කර ගන්න.
  • ඉන්පසුව පිරිසිදු මස් කටුව විනාකිරි කෝප්පය තුල බහා දිනයක් පමණ ඇටවුම නිසලව තිබීමට ඉඩ හරින්න.
  • පසු දින, මස් කටුව ගෙන එය අතින් ඇල්ලූ විට මස් කටු මෘදු ගතියකට පත්වී ඇති බව ඔබට දැනෙනු ඇත.
  • දැන් මස් කටුව ඕනෑම අතකට නැමීමට ලක් කල හැකි නිසා, එම මස් කටුව ගැට ගසන්නට ඔබට හැකි වේ.

සිදුවුයේ කුමක්ද ?

    සාමාන්‍ය මස් කටුවක තද බවට හේතු වන්නේ "කැල්සියම් කාබනේට්" නම් රසායනික සංයෝගයයි. මෙහි රසායනික  සූත්‍රය CaCO3  ලෙසිනුයි දැක්වෙන්නේ.  විනාකිරි කියන්නේ, "ඇසිටික් අම්ලය" නමින් හැඳිවන්වෙන අම්ලයයි.  "කැල්සියම් කාබනේට්" (මස් කටුව) සහ "ඇසිටික් අම්ලය" (විනාකිරි) එකිනෙක සමග මිශ්‍ර වු විට "රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක්" සිදු වන අතර ඔබ දන්නා "කාබන් ඩයොක්සයඩ්" වායුව බුබුළු ලෙසින් පිටවෙනවා. මස් කටුව සතු කාබන් සියල්ලම කාබන් ඩයොක්සයඩ් ලෙසින් ඉවත් වන තුරුම මෙම රසායනික ප්‍රතික්‍රියාව සිදුවෙනවා.   මේ සඳහා දිනයක පමණ කාලයක් ගත වෙනවා.  පසුදිනයේදී ඔබට මස් කටුව මෘදුවට දැනෙන්නේ එහි අන්තර්ගත වී තිබුණු කාබන් සියල්ලම ඉහත කී වායුව ලෙස ඉවත් වූ නිසාය. දැන් මෙම මෘදු මස් කටුව ඕනෑම ආකාරයකට ගැට ගැසිය හැකි අතර එය නැවත වායුගෝලයට නිරාවරණය වන පරිදි දිනයක් පමණ තැබුවහොත්, නැවතත් ගැට ගසන ලද මස් කටුව පෙර පරිදිම තද ගතියෙන් දැනෙනු ඇත. මෙහිදී සිදු වන්නේ මස් කටුවේ ඉතිරිව තිබූ කැල්සියම්, වායුගෝලයේ ඇති කාබන් ඩයොක්සයඩ් උරාගෙන නැවත කැල්සියම් කාබනේට් බවට පත්වී මස් කටුව නැවත තද වීමය.

සැකසුම: විහාරා ධර්මරත්න

2005 - 2011 All Rights Reserved by CATKAN Foundation & Institute of Fundamental Studies-Sri Lanka