විදු නැණ කිරණScience Dissemination Unit

විද්‍යා පරීක්ෂණ

රට කජ්ජේ ශක්තිය


සියළුම දෑ වල විභව ශක්තිය ගැබ්ව පවති. කුඩා රට කජු වල විභව භක්තිය ගැබ්ව ඇත්තේ රසායනික ශක්තිය ලෙසය. අප එය ආහාරයට ගෙන අපට ක්‍රියා කිරීමට අවශ්‍ය ශක්තිය ලබා ගනී. එලෙසම රට කජු වල ශක්තිය වතුර බඳුනක් රත් කිරීමටද යොදා ගත හැකිය.

අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය

  • පොතු අරින ලද රට කජු කිහිපයක්
  • කිරල ඇබයක්
  • ඉදිකටුවක්
  • ලොකු සැමන් ටින් එකක්
  • පොඩි සැමන් ටින් එකක්
  • Can opener-ටින් කටරයක්
  • මිටියක්
  • ලොකු ඇණයක්
  • දිග සිහින් කම්බියක්
  • වතුර වීදුරුවක් 
  • උෂ්ණත්වමානයක්
  • ගිණි පෙට්ටියක්

පරීක්ෂණය

    රූපයේ ආකාරයට පොරොප්පයේ කුඩා පැත්තට ඉදි කටුවේ හිස සවිකරන්න. අනිත් කෙළවරට ප්‍රවේශමෙන් රට කජු ඇටය සවි කරන්න. විශාල සැමන් ටින් එකේ දෙපැත්තම විවෘතව තිබිය යුතුය. මෙම සැමන් ටින් එකේ පහත කොටසේ රවුමට සිදුරු සාදන්න. ( මෙම සිදුරු සෑදීම නිසා ටින් එක චිමිනියක් ආකාරයට ක්‍රියා කර තාපය ඉහළ සවිකරන කුඩා ටින් එක දෙසට එක් රැස් (focus) කරයි.
    කුඩා සැමන් ටින් එකේ (ඉහළ කෙලවරට වන්නට) ප්‍රතිවිද්ධරු දිශා වල සිදුරු 2 ක් සාදන්න. රූපයේ ආකාරයට කම්බිය කුඩා ටින් එකට සවි කරන්න. කුඩා ටින් එකට වතුර කෝප්ප 1/2 ක් දමා කාමර උෂ්ණත්වයට පැමිණීමට ටික වේලාවක් තබන්න.
    උෂ්ණත්ව මානය ආධාරයෙන් ටින් එක තුල ඇති ජලයෙහි උෂණත්වය මැන ගන්න. කිරළ ඇබයට සවි කරන ලද රට කජු ඇටය ඉටිපන්දම් ආධාරයෙන් දල්වන්න. රට කජු ඇටය දැල්වුණු විගසම විශාල සැමන් ටින් එක ස්ථානගත කරන්න. රට කජු ඇටය දැවී ගිය පසු කුඩා ටින් එකේ ඇති ජලය කලතමින් එහි උෂ්ණත්වය සටහන් කර ගන්න.


ඔබ දැන ගත්තේ කුමක්ද?

    රට කජු වල තිබූ රසායනික ශක්තිය තාපය ලෙස ඉන් මුදා හල බවත් එම තාප ශක්තිය ජලයේ උෂණත්වය ඉහළ දැමු බවත් පැහැදිළිය. ඔබ මෙම පරීක්ෂණය අමු රට කජු, වියලා රෝස් කරන ලද රට කජු ආධාරයෙන් සිදු කර වෙනස සන්සන්දනය කරන්න.

    රට කජු ඇටයේ ගැබ් වු ශක්තිය මැනීම
    ශක්තිය බ්‍රිතාන්‍ය තාප ඒකක වලින් මැනිය හැක. (Btu) ජලය රාත්තල් 1 ක උෂ්ණත්වය ෆැරන්හයිඩ් එකකින් ඉහළ දැමීමට අවශ්‍ය ශක්තිය Btu 1 ක් වේ. පළමුව ජලය රහිත බඳුනේ බර කිරන්න. ඉන් පසු ජලය සහිත බඳුනේ බර කිරා එන අන්තරය මගින් ජලයේ බර සොයා ගන්න. රත් වීම නිසා සිදුවු උෂ්ණත්ව අන්තර ඔබ මැන ගත් විට එමගින් ජලය රත් වීම සඳහා රට කජු මගින් සැපයූ ශක්තිය ආසන්න වශයෙන් සොයා ගත හැක.

    1 Btu = 0.252 කිලෝග්‍රෑම් කැලරි (ආහාර කැලරි)

සැකසුම: විහාරා ධර්මරත්න

2005 - 2011 All Rights Reserved by CATKAN Foundation & Institute of Fundamental Studies-Sri Lanka