විදු නැණ කිරණScience Dissemination Unit

විද්‍යා පරීක්ෂණ
   Print Friendly and PDFPrint Print Friendly and PDFPDF

මෘදු බිත්තර කටු





අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය

  • තම්බාගත් බිත්තරයක්, 
  • විනාකිරි කෝප්පයක්,
  • පිරිසිදු විනිවිද පෙනෙන වීදුරු බඳුනක්

පරීක්ෂණය

  • වීදුරු බඳුනට විනාකිරි කෝප්පයක් එකතු කරන්න. 
  • දැන් එයට තම්බාගත් බිත්තරය දමන්න.
  • ඔබට මේ අවස්ථාවේ බිත්තරයෙන් වායු බුබුළු නැගෙනු දැකිය  හැකිය.
  • මෙසේ දිනයක් පුරාවට බිත්තරය විනාකරි වල ගල්වා තබන්න.
  • ඉන් පසුව බිත්තරය පිටතට ගෙන එය ඔබේ අතට දැනෙන ආකාරය නිරීක්ෂණය කරන්න.           
  • මෙහිදී බිත්තර කටුව මෘදු බව ඔබට දැනෙනු ඇත.

සිදුවුයේ කුමක්ද ?

    සාමාන්‍ය බිත්තර කටුවක තද බවට හේතු වන්නේ "කැල්සියම් කාබනේට්" නම් රසායනික සංයෝගයයි. මෙහි රසායනික  සූත්‍රය CaCO3  ලෙසිනුයි දැක්වෙන්නේ.  විනාකිරි කියන්නේ, "ඇසිටික් අම්ලය" නමින් හැඳින්වෙන අම්ලයයි.  "කැල්සියම් කාබනේට්" (බිත්තර කටුව) සහ "ඇසිටික් අම්ලය" (විනාකිරි) එකිනෙක සමග මිශ්‍ර වු විට "රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක්" සිදු වන අතර ඔබ දන්නා "කාබන් ඩයොක්සයඩ්" වායුව බුබුළු ලෙසින් පිටවෙනවා. බිත්තර කටුව සතූ කාබන් සියල්ලම කාබන් ඩයොක්සයඩ් ලෙසින් ඉවත් වන තුරුම මෙම රසායනික ප්‍රතික්‍රියාව සිදුවෙනවා.   මේ සඳහා දිනයක පමණ කාලයක් ගත වෙනවා.  පසුදිනයේදී ඔබට බිත්තර කටුව මෘදුවට දැනෙන්නේ එහි අන්තර්ගත වී තිබුණු කාබන් සියල්ලම ඉහත කී වායුව ලෙස ඉවත් වූ නිසාය.  මෙම මෘදු බිත්තරය නැවතත් වායුගෝලයට නිරාවරණය වන පරිදි දිනයක් පමණ තැබුවහොත්, නැවතත් බිත්තරය පෙර පරිදිම තද ගතියෙන් දැනෙනු ඇත.මෙහිදී සිදු වන්නේ බිත්තර කටුවේ ඉතිරිව තිබූ කැල්සියම්, වායුගෝලයේ ඇති කාබන් ඩයොක්සයඩ් උරාගෙන නැවත කැල්සියම් කාබනේට් බවට පත්වී බිත්තර කටුව නැවතත් තද වීමය. 

සැකසුම: විහාරා ධර්මරත්න
blog comments powered by Disqus
2005 - 2011 All Rights Reserved by CATKAN Foundation & Institute of Fundamental Studies-Sri Lanka